Welke vragenlijst kiezen voor de evaluatie van de schouder in de kinesitherapie?

DASH, QuickDASH, SPADI of Constant-Murley

Door ons dagelijkse ritme en onze gewoonten nemen we zelden de tijd om onze evaluatie-instrumenten echt bewust te kiezen.

Toch meten schoudervragenlijsten niet dezelfde dingen…
en dienen ze niet dezelfde klinische doelen.

👉 In slechts enkele minuten vindt u hier de belangrijkste punten om het juiste instrument te kiezen, op het juiste moment.

---

Waarom een schoudervragenlijst gebruiken?

Gestandaardiseerde vragenlijsten helpen bij het beoordelen van:

• pijn
• functie
• impact op dagelijkse activiteiten

Ze geven een maat voor de perceptie van de patiënt en vormen een aanvulling op het klinisch onderzoek.

Maar let op:
👉 niet alle vragenlijsten meten dezelfde dimensies.

---

Eerste vraag: wat wilt u eigenlijk meten?

Dit is het belangrijkste punt.

👉 Het volgen van pijn en schouderspecifieke beperkingen
→ SPADI

👉 Het beoordelen van de algemene functie van de bovenste extremiteit
→ DASH / QuickDASH

👉 Klinische evaluatie met objectieve metingen
→ Constant-Murley

👉 Het doel is niet om “de beste vragenlijst” te kiezen…
maar degene die aansluit bij uw klinische doel.

---

Patiënt of clinicus: wie beoordeelt?

Nog een essentieel onderscheid:

🧍 Vragenlijsten gerapporteerd door de patiënt (PROMs)

• DASH
• QuickDASH
• SPADI

👉 Meten de perceptie van de patiënt
👉 Eenvoudig, snel, reproduceerbaar

---

👨‍⚕️ Samengestelde klinische score

• Constant-Murley

👉 Combineert:

• door de patiënt gerapporteerde uitkomsten
• objectieve metingen (bewegingsbereik, kracht)

👉 Meer volledig… maar ook veeleisender

---

Klinische context: een bepalende factor

De keuze hangt ook af van de situatie:

• acute versus chronische fase
• geïsoleerde pathologie versus globale beperking
• klinische follow-up versus onderzoek

👉 Dezelfde vragenlijst kan wel… of niet relevant zijn, afhankelijk van de context.

---

Praktische beperkingen: de echte filter in de dagelijkse praktijk

In werkelijkheid bepalen deze factoren vaak de keuze:

⏱ Tijd

• DASH → langer
• QuickDASH / SPADI → sneller

🧩 Eenvoud

• korte vragenlijsten → vaker gebruikt
• complexe instrumenten → vaak verlaten

🧪 Materiaal

• Constant → vereist apparatuur en standaardisatie

👉 Een imperfect maar bruikbaar instrument is vaak waardevoller dan een perfect instrument… dat nooit wordt gebruikt.

---

Snelle vergelijking

Vragenlijst	Tijd	Specificiteit
DASH	~10–15 min	bovenste extremiteit
QuickDASH	~5–10 min	bovenste extremiteit
SPADI	~3–5 min	schouderspecifiek
Constant	~5–7 min	klinische score (gemengd)

---

Interpretatie van scores: een vaak onderschat punt

Meten is één ding.
Interpreteren is iets anders.

Scoreveranderingen zijn gebaseerd op verschillende concepten:

• meetfout (SEM)
• minimale detecteerbare verandering (MDC)
• minimaal klinisch relevant verschil (MCID)

👉 Deze waarden zijn echter afgeleid van zeer heterogene populaties,
waardoor hun directe toepassing… uitdagend is.

---

Een veelvoorkomende moeilijkheid in de praktijk

In sommige gevallen, met name bij de Constant-score:

👉 kan een patiënt verbetering ervaren
👉 zonder dat deze de meetfoutdrempels overschrijdt

Met andere woorden:
➡️ ervaren verbetering
➡️ maar nog niet objectief bevestigd

Deze discrepantie stelt de validiteit van de instrumenten niet in vraag…
maar maakt de interpretatie wel complexer.

---

Een meer praktische benadering: denken in zones

Om de interpretatie te vereenvoudigen, is het nuttig om in drie niveaus te denken:

🟡 ervaren verbetering
🟠 onzekerheidszone
🟢 werkelijke verandering

👉 Deze benadering helpt om te combineren:

• wetenschappelijke nauwkeurigheid
• klinische realiteit

📊 Gedetailleerde drempels en hun opbouw worden in het volledige artikel beschreven.

---

Welke vragenlijst voor welke situatie?

👉 Enkele eenvoudige richtlijnen:

• Beperkte tijd → QuickDASH of SPADI
• Nood aan schouderspecificiteit → SPADI
• Globale evaluatie van de bovenste extremiteit → DASH / QuickDASH
• Uitgebreide klinische evaluatie → Constant

---

Belangrijkste punten

👉 Geen enkele vragenlijst is universeel
👉 De keuze hangt af van context en doelstellingen
👉 Interpretatie is even belangrijk als meting

---

Verder lezen

Dit artikel biedt een vereenvoudigd overzicht voor direct gebruik in de klinische praktijk.

👉 De volledige versie bevat:

• meeteigenschappen (SEM, MDC, MCID)
• interpretatiedrempels per vragenlijst
• specifieke beperkingen van elk instrument
• een volledige beslisboom
• volledige referenties

💡 Een score heeft alleen waarde als u weet hoe u deze moet interpreteren.

---